مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های اعتقادی کلامی 9899-1735 15 3 2025 8 29 Analyzing the manifestations of social action in the practical conduct of Persian mysticism (Research case: Mersad al-Ebad Najmuddin Razi and the kashfol Mahjoub Jollabi Hojawiri) تحلیل و واکاوی نمودهای کنش اجتماعی در سلوک عملی عرفان فارسی (مورد‌کاوی: مرصادالعباد نجم‌الدّین رازی و کشف المحجوب جلّابی هجویری) 193 210 fa علیرضا قره ویسی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد ساوه دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران رضا حیدری نوری استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ساوه دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران منیژه فلاحی استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ساوه دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران 2024 4 8 <p>Knowing the structure and understanding the nature of social actions has been one of the most fundamental and main parts of people's lives in all societies since long ago. Although there have been many discussions about various aspects of Islamic mysticism and Sufism in the past several decades, there is still a gap in many scientific researches about the social dimensions of mysticism, and it seems that many discussions can be raised in this regard. Being influenced by the society, Persian mysticism both generates behaviors and influences it reciprocally, and Arif, as a social activist, can look at many of the problems of abnormality and behavior in the social sphere from his sharp and reverent eyes and analyze the problems of the society and recommendations. Ethical to pay for defects and deficiencies. In this research, which was carried out in a descriptive-analytical way, based on library studies and document analysis in two valuable mystical works, namely Mersad al-Ebad and Kashfol-Mahjub, we intend to investigate and analyze the social actions of Najmuddin Razi and Jollabi Hojawiri as two knowledgeable mystics with the structure of social behavior. . The findings and results of the research indicate that Sheikh Najmuddin Razi has criticized and evaluated many of the general concerns and issues of the society with direct political-social orientations and addressing the classes of peasants, artisans, etc. Considerably against hypocrisy and rebellion regarding the manifestations of corruption, especially among devotees and ascetics and Sufis, he has criticized the discourse of hypocrisy prevailing in the society.</p> <p>شناخت ساختار و درک ماهیّت کنش&zwnj;های اجتماعی یکی از بنیادی&zwnj;ترین و اصلی&zwnj;ترین بخش زندگی افراد در تمامی جوامع از دیرباز تاکنون بوده است. با وجود آنکه طی چندین دهۀ گذشته مباحث بسیار زیادی پیرامون جنبه&zwnj;های گوناگون عرفان و تصوّف اسلامی صورت گرفته اما هنوز جای خالی بسیاری از تحقیقات علمی پیرامون ابعاد اجتماعی عرفان خالی است و به نظر می&zwnj;رسد می&zwnj;توان در این باره بحث&zwnj;های بسیاری را مطرح نمود. عرفان فارسی با تأثیرپذیری از جامعه هم مولّد رفتارهایی است و هم متقابلاً بر آن تأثیر گذار است و عارف به&zwnj;عنوان یک کنشگر اجتماعی می&zwnj;تواند بسیاری از مشکلات نابه&zwnj;هنجاری&zwnj;ها و رفتارهای موجود در عرصۀ اجتماع را از نگاه تیزبین و وقّاد خویش بگذراند و به واکاوی مسائل جامعه و توصیه&zwnj;های اخلاقی جهت رفع عیوب و نواقص بپردازد. در این پژوهش که به&zwnj;شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه&zwnj;ای و سندکاوی در دو اثر ارزندۀ عرفانی یعنی مرصادالعباد و کشف&zwnj;المحجوب صورت گرفته است، برآنیم تا نمود کنش&zwnj;های اجتماعی نجم&zwnj;الدّین رازی و جلّابی هجویری را به&zwnj;عنوان دو عارف آگاه با ساختار رفتار اجتماعی بررسی و تحلیل نماییم. یافته&zwnj;ها و نتایج پژوهش حاکی از آن است که شیخ نجم&zwnj;الدّین رازی با جهت&zwnj;گیری&zwnj;های مستقیم سیاسی ـ اجتماعی و مخاطب قرار دادن طبقات دهقانان، پیشه&zwnj;وران و... بسیاری از دغدغه&zwnj;ها و مسائل کلی جامعه را نقد و ارزیابی کرده است و هجویری با جهت&zwnj;گیری نسبتاً ملایم&zwnj;تر و ملاحظه&zwnj;گرانه علیه ریا و طغیان در خصوص مظاهر فساد به&zwnj;ویژه در میان عابدان و زاهدان و صوفی&zwnj;نمایان، گفتمان ریاکاری غالب در جامعه را مورد نقد اجتماعی قرار داده است.</p> http://kalam.saminatech.ir/fa/Article/Download/51292