مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های اعتقادی کلامی 9899-1735 15 4 2025 12 29 Feasibility Study of Religious Lifeworld in Secular Age: A Critique of Secular Foundations in Taylor's Thought with Emphasis on Islamic Architecture امکان‌سنجی زیست‌جهان دینی در عصر سکولار: نقدی بر مبانی سکولار در اندیشه تیلور با تاکید بر معماری اسلامی 433 446 fa رضا قدردان قراملکی دکتری معماری اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران 2025 6 24 <p>The present study examines the possibility of realizing a religious lifeworld in the secular age and, by criticizing Charles Taylor’s anthropocentric solution (reviving spiritual resources within the framework of Christianity or non-secular humanism), analyzes the capacity of Islamic architecture as a metaphysical alternative to overcome the limitations of secular discourse. This research, using an interdisciplinary method (combining philosophical hermeneutics, Lefebvre’s spatial analysis, and Islamic wisdom), criticizes Charles Taylor’s solution to the crises of the secular age - including atomized individualism, instrumental rationality, and the decline of the sacred. The findings show that Taylor’s solution (reviving spiritual resources within the framework of Christianity or non-secular humanism) is unable to provide a radical alternative to humanism due to three fundamental limitations: reliance on natural theology, relativism of truth, and neglect of revelation as a program of good life. In contrast, Islamic architecture, by manifesting the three principles of unity in plurality (centrality of the mosque and orientation to the Qibla), privacy balance (hierarchy of public/private space in courtyard houses), and moral economy (structural link between the market and the mosque), not only objectifies the non-secular lifeworld, but also, by substituting monotheism for humanism (symbolizing the dome as divine lordship, light as the manifestation of the light of lights), offers a metaphysical alternative to remedy the spatial crises of the secular age (anonymity, commodification of space, social disintegration).</p> <p>پژوهش حاضر به بررسی امکان تحقق زیست&zwnj;جهان دینی در عصر سکولار می&zwnj;پردازد و با نقد راه&zwnj;حل انسان&zwnj;محور چارلز تیلور شامل احیای منابع معنوی در چارچوب مسیحیت یا اومانیسم غیرسکولار، ظرفیت معماری اسلامی را به مثابه بدیل متافیزیکی برای غلبه بر محدودیت&zwnj;های گفتمان سکولار تحلیل می&zwnj;کند. این پژوهش با روش بین&zwnj;رشته&zwnj;ای ترکیب هرمنوتیک فلسفی، تحلیل فضایی لفور و حکمت اسلامی به نقد راه&zwnj;حل چارلز تیلور برای بحران&zwnj;های عصر سکولار -شامل فردگرایی اتمی&zwnj;شده، عقلانیت ابزاری و زوال امر قدسی- می&zwnj;پردازد. یافته&zwnj;ها نشان می&zwnj;دهد راه&zwnj;حل تیلور به دلیل سه محدودیت بنیادین تکیه بر الهیات طبیعی، نسبی&zwnj;انگاری حقیقت و غفلت از وحی به&zwnj;مثابه برنامه حیات طیبه، قادر به ارائه بدیل رادیکال برای اومانیسم نیست. در مقابل، معماری اسلامی با تجلی سه اصل وحدت در کثرت (مرکزیت مسجد و جهت&zwnj;گیری قبله)، تعادل حریمی (سلسله&zwnj;مراتب فضای عمومی/خصوصی در خانه&zwnj;های حیاط&zwnj;دار) و اقتصاد اخلاق&zwnj;محور (پیوند ساختاری بازار و مسجد) نه تنها زیست&zwnj;جهان غیرسکولار را عینیت می&zwnj;بخشد، بلکه با جایگزینی توحید به&zwnj;جای اومانیسم (نمادپردازی گنبد به&zwnj;مثابه ربوبیت الهی، نور به&zwnj;مثابه تجلی نور الانوار) بدیل متافیزیکی برای درمان بحران&zwnj;های فضایی عصر سکولار از قبیل بی&zwnj;هویتی، کالایی&zwnj;شدن فضا و گسست اجتماعی ارائه می&zwnj;دهد.</p>

http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/53016