مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810سازوکار حفظ نظام در اندیشه سیاسی اسلام؛ مطالعه موردی تعامل نظارتی شورای عالی اداری و دیوان عدالت اداری727fa میلاد شریفی مقدم دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000000241108793حجت اله ابراهیمیان استادیار، عضو هیات علمی، گروه حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی قم، ایرانمحمدرضا حکاک زادهاستادیار، عضو هیات علمی، گروه حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی قم، ایران2026211<p>The present research aims to explain the position of intra-governmental supervisory institutions as mechanisms for realizing the principle of "preserving the system" (Hifz al-Nizam) in Islamic political thought. Using a descriptive-analytical method and an interdisciplinary approach, this study examines the role and interaction of two institutions: the Supreme Administrative Council (as a policy-making and administrative coordinating body) and the Administrative Justice Court (as a judicial oversight body). The findings indicate that the Supreme Administrative Council, with its mission of administrative efficiency and integration, and the Administrative Justice Court, with its duty to realize administrative justice and the rule of law, operate within a dialectical relationship of "efficiency-justice." This interaction — which is sometimes manifested in the form of the Court's supervision and annulment of the Council's regulations — creates a balancing and corrective system within the executive branch. By safeguarding the system's legitimacy and enhancing its efficiency, it functions as a concrete mechanism for preserving the Islamic system. Finally, the article discusses the challenges facing this interaction and solutions to strengthen it.</p><p>پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه نهادهای نظارتی درون‌حاکمیتی به‌عنوان سازوکارهای تحقق اصل «حفظ نظام» در اندیشه سیاسی اسلام انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی بین‌رشته‌ای، نقش و تعامل دو نهاد شورای عالی اداری (به مثابه نهاد سیاست‌گذار و هماهنگ‌کننده اداری) و دیوان عدالت اداری (به مثابه نهاد ناظر قضایی) را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شورای عالی اداری با مأموریت کارآمدسازی و یکپارچه‌سازی ساختار اداری، و دیوان عدالت اداری با وظیفه تحقق عدالت اداری و حاکمیت قانون، در یک رابطه دیالکتیکیِ «کارآمدی-عدالت» عمل می‌کنند. این تعامل - که گاه در قالب نظارت و ابطال مصوبات شورا توسط دیوان تجلی می‌یابد - یک سیستم تعادل‌بخش و اصلاح‌گر درون قوه مجریه ایجاد کرده و از طریق صیانت از مشروعیت و ارتقای کارآمدی نظام، به مثابه سازوکار عینی حفظ نظام اسلامی عمل می‌نماید. در نهایت، مقاله چالش‌های پیش روی این تعامل و راهکارهای تقویت آن را مورد بحث قرار می‌دهد.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54394مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810Identifying the components of competitive advantage based on Examining the "Explanation" Level of Political Discourse Reflected in the Poetry of Ubayd Zakani Based on Norman Fairclough's Critical Discourse Analysis Theoryبررسی سطح «تبیین» در گفتمان سیاسی منعکس در اشعار عبید زاکانی بر اساس نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی رومن فرکلاف2943fa حمیداحراری پوردانشجوی دکتری ،گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور ، ایرانمحبوبه ضیاء خدادادیانگروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور ، ایرانفرزاد عباسی گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور ، ایران2026810<p>A considerable number of works in Persian literature are closely intertwined with social concepts, and their authors have represented public concerns and attention to the "Other" at both the surface and deep structural levels. In his poetry, Ubayd Zakani employs literary devices to address social and political issues while challenging the discourse of power. An analysis of these poems based on Norman Fairclough's Critical Discourse Analysis (CDA), particularly at the explanation level, reveals that the communicative relationships among the characters are structured according to hierarchical power relations, with a clear divide between the two sides of the interaction—the dominant actor and the oppressed. This study is based on library research and adopts a descriptive-analytical method. Its primary objective is to answer the following question: According to the theoretical framework of Fairclough's Critical Discourse Analysis, what understanding of power relations can be obtained from the explanation level in the reading of Ubayd Zakani's poetry? The findings indicate that the political discourse in Ubayd Zakani's poetry, at the explanation level, is constructed upon opposition and confrontation. On one side of this discourse stands Sheikh Abu Ishaq, portrayed as the ideal, people-oriented ruler, while on the other side appears Amir Mubarez al-Din, depicted as a symbol of oppression, hypocrisy, and the persecution of ordinary people. Furthermore, the poet refers to the prevailing social and cultural context of his time and regards the intertwining of religious and mystical ideologies with political affairs as a source of social and political harm.</p><p>شمار بسیاری از آثار ادبی فارسی، با مفاهیم اجتماعی پیوند خورده است و صاحبان این آثار، دغدغه‌های مردمی و توجه به «دیگری» را در سطوح روساخت و ژرف¬ساخت بازنمایی کرده¬اند. عبید زاکانی در اشعار خود از ابزارهای ادبی برای پرداختن به مسائل اجتماعی و سیاسی استفاده کرده و گفتمان «قدرت» را به چالش کشیده¬ است. خوانش این اشعار بر پایة تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف، در سطح تبیین، نشان می¬دهد که نظام ارتباطی شخصیت¬ها در اشعار عبید بر اساس سلسله-مراتب قدرت شکل گرفته است و شکاف آشکاری میان دو سویۀ ارتباط (کنش¬گر، ستم¬پذیر) دیده می¬شود. این تحقیق با استناد به منابع کتابخانه¬ای و روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و هدف و مسألۀ اصلی پاسخ¬گویی به این پرسش است که در خوانش اشعار عبید زاکانی بر اساس مبانی نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، چه برداشتی از کیفیت مناسبات قدرت در لایۀ «تبیین» به دست می‌آید؟ نتایج تحقیق نشان می¬دهد که گفتمان سیاسی اشعار عبید در سطح تبیین، بر اساس نوعی تقابل و رویارویی شکل گرفته است. در یک سوی این گفتمان، شیخ ابواسحاق به عنوان مصداق شاه آرمانی و مردم¬گرا قرار دارد و در سوی دیگر، امبر مبارزالدین به عنوان نماد ظلم، ریاکاری و مردم¬آزاری دیده می¬شود. همچنین، شاعر به بافت اجتماعی و فرهنگی موجود در جامعۀ وقت اشاره کرده و پیوند میان ایدئولوژی-های مذهبی و عرفانی با مسائل سیاسی را آسیب¬زا دانسته است.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54395مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810Exploring the foundations of God's benevolence from the perspective of transcendent wisdomواکاوی مبانی خیرخواهی خداوند از منظر حکمت متعالیه4568faسید عباس حسینی پور عزآبادیدانشجوی دکتری کلام امامیه، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایرانمحمدرنجبرحسینیاستادیار دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایرانمهدینصرتیان اهوردانشیار دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران202545<p>“Benevolence towards His creatures is one of God’s attributes, a subject addressed by theologians, philosophers, and especially within Transcendent Philosophy. This paper seeks to address the foundations of God’s benevolence using a descriptive-analytical method and a library-based approach with a philosophical perspective rooted in Transcendent Philosophy. In this regard, four fundamental principles from Mulla Sadra’s philosophical school are analyzed: Divine Knowledge, the Best Possible System (Nizam-e-Ahsan), the Primacy of Existence (Asalat al-Wujud), and God’s Absolute Perfection. This article demonstrates that God’s infinite knowledge, with its complete grasp of the interests of creatures, guarantees His benevolent actions. Additionally, the Best Possible System, as the finest possible structure for the universe, illustrates the manifestation of God’s benevolent will in creation. The principle of the Primacy of Existence, by emphasizing the inherent goodness of existence originating from the Divine Essence, demonstrates God’s fundamental benevolence in bestowing existence. Finally, God’s Absolute Perfection, as the most comprehensive foundation, transforms benevolence into an intrinsic necessity for the Divine Essence. By analyzing these four fundamental pillars, this research proves that God’s benevolence is not an accidental attribute, but an intrinsic and deep-rooted aspect of His essence and action, which can be proven and understood based on the solid foundations of Transcendent Philosophy.”</p><p>خیرخواهی نسبت به بندگان از صفات¬الهی است که متکلمان و فلاسفه و از جمله حکمت متعالیه به این موضوع پرداخته¬اند. این نوشتار در صدد پاسخگویی به مبانی خیرخواهی خداوند با روش توصیفی¬تحلیلی و به شیوه کتابخانه¬ای با رویکردی فلسفی و مبتنی بر حکمت متعالیه سامان یافته¬است. در این راستا، چهار اصل اساسی از مکتب فلسفی ملّاصدرا مورد تحلیل قرار گرفته است: علم الهی، نظام¬أحسن، أصالت وجود و کمال مطلق الهی. در این مقاله نشان داده¬شده علم بی‌نهایت خداوند، با احاطه کامل بر مصالح مخلوقات، ضامن افعال خیرخواهانه اوست. همچنین، نظام¬أحسن به عنوان بهترین ساختار ممکن برای عالم هستی، تجلّی اراده خیر الهی در آفرینش را به تصویر می‌کشد. اصل اصالت وجود، با تأکید بر خیر بودن ذاتی هستی که از ذات اقدس الهی نشأت می‌گیرد، نشان‌دهنده خیرخواهی بنیادین خداوند در اعطای وجود است. در نهایت، کمال مطلق الهی، به عنوان جامع‌ترین مبنا، خیرخواهی را به ضرورتی ذاتی برای ذات بی‌نقص الهی تبدیل می‌کند. این پژوهش با تحلیل این چهار رکن اساسی، به اثبات می‌رساند که خیرخواهی خداوند، نه یک صفت عارضی، بلکه امری ذاتی و ریشه‌دار در ذات و فعل اوست که بر مبانی استوار حکمت متعالیه قابل اثبات و فهم است</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54396مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810Explaining the Role of Self-Knowledge in the Attainment of Mystical Annihilation: A Comparative Study of Ibn ʿArabī and Allāmah Ṭabāṭabāʾīتبیین جایگاه معرفت نفس در تحقق فنای عرفانی از دیدگاه ابن عربی و علامه طباطبایی 6988faلطیفه رضائی نسبدانشجوی دکتری، گروه عرفان اسلامی واندیشه امام خمینی(ره) ، دانشکده حقوق، الهیات وعلوم سیاسی ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانسید حاتم مهدوی نوردانشیار گروه معارف اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانحسن مهدی پور استادیار گروه عرفان اسلامی،پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی،تهران، ایران2025420<p>Islamic mysticism has consistently emphasized the significance of maʿrifat al-nafs (self-knowledge) as the principal path to the knowledge of God and the attainment of fanāʾ fī Allāh (mystical annihilation in God). This article, adopting a descriptive-analytical and comparative approach, seeks to elucidate the perspectives of two eminent thinkers—Muḥyī al-Dīn Ibn ʿArabī and Allāmah Sayyid Muḥammad Ḥusayn Ṭabāṭabāʾī—on the role of self-knowledge in realizing mystical annihilation. Drawing on primary sources such as Ibn ʿArabī’s Fuṣūṣ al-Ḥikam and al-Futūḥāt al-Makkiyya, as well as Ṭabāṭabāʾī’s al-Mīzān fī Tafsīr al-Qurʾān and Risālat al-Wilāya, the study first examines the centrality of self-knowledge in spiritual wayfaring, particularly in light of the prophetic tradition, “He who knows himself knows his Lord.” It then analyzes the function of self-knowledge within Ibn ʿArabī’s intellectual system—highlighting his ontological principles such as the doctrine of waḥdat al-wujūd (unity of being) and the concept of the Perfect Human—and within Ṭabāṭabāʾī’s philosophical framework, with emphasis on notions such as ʿilm ḥuḍūrī (knowledge by presence) and the existential poverty of the human being. The findings reveal that both thinkers regard self-knowledge as the key to attaining ultimate tawḥīd and as a prerequisite for the seeker’s annihilation in the Divine. However, while Ibn ʿArabī explicitly affirms the absolute unity of being and denies any independent existence to the self—considering attributing being to the wayfarer a form of shirk—Ṭabāṭabāʾī underscores the immediate, non-discursive nature of self-knowledge and its inseparability from knowledge of God, interpreting mystical annihilation as liberation from the attachments and limiting attributes of the self under the light of divine unity and wilāya. Ultimately, by comparatively assessing the convergences and divergences between the two perspectives, the study explores the philosophical and pedagogical implications of this theme and argues that the doctrines of self-knowledge and fanāʾ fī Allāh can provide meaningful inspiration for contemporary spirituality.</p><p>عرفان اسلامی همواره بر اهمیت معرفت نفس یا خودشناسی به‌عنوان راهی برای شناخت خداوند و رسیدن به فنای فی‌الله تأکید کرده است. در این مقاله که با رویکردی توصیفی‌ـ‌تحلیلی و تطبیقی نگاشته شده است، دیدگاه دو متفکر برجسته یعنی محیی‌الدین ابن عربی و علامه سید محمدحسین طباطبایی درباره جایگاه معرفت نفس در تحقق فنای عرفانی تبیین شده است. ابتدا با استناد به منابع اصلی نظیر فصوص الحکم و الفتوحات المکیة ابن عربی و نیز تفسیر المیزان و رسالۀ ولایة علامه طباطبایی، اهمیت خودشناسی در سیر و سلوک و حدیث نبوی «من عرف نفسه فقد عرف ربه» بررسی شده است. سپس نقش معرفت نفس در نظام فکری ابن عربی (با تأکید بر مبانی هستی‌شناختی او مانند وحدت وجود و مفهوم انسان کامل) و در نظام فکری علامه طباطبایی (با تأکید بر مبانی فلسفی او همچون علم حضوری و شهود فقر وجودی انسان) به‌صورت جداگانه تحلیل گردیده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر دو متفکر، معرفت نفس را کلید وصول به حقیقت توحیدی و شرط اساسی فنای سالک در حق می‌دانند؛ با این تفاوت که ابن عربی به یگانگی وجود و عدم استقلال نفس از حق تعالی تصریح نموده و هر گونه وجود انگاشتن برای سالک را نوعی شرک می‌شمارد، در حالی که علامه طباطبایی بر حضوری بودن شناخت نفس و ملازمت آن با خداشناسی تأکید کرده و فنای عارف را به معنای رهایی از تعلّقات و اوصاف محدودکننده نفس در سایۀ توحید و ولایت الهی تفسیر می‌کند. در نهایت، ضمن مقایسۀ تطبیقی اشتراکات و افتراقات این دو دیدگاه، به کاربردهای تربیتی و فلسفی موضوع پرداخته شده و نشان داده می‌شود که آموزه معرفت نفس و فنای فی‌الله می‌تواند در معنویت معاصر الهام‌بخش باشد.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54397مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810The Conceptual Transformation of “Body” and “Soul” in the Structure of Human Identity: A Study of Early and Later Ash‘arismبررسی تحولات مفهومی بدن و نفس در شاکله هویت انسانی از دیدگاه اشاعره متقدم و متأخر89111faنرجسرودگردانشیار فلسفه اسلامی جامعه المصطفی العالمیه، عضووابسته گروه مطالعات خانواده دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایرانزهرا ضیائی دکتری کلام اسلامی ، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران2025107<p>This research aims to investigate the conceptual developments of “body” and “soul” (nafs) within the framework of human identity from the perspective of early and later Ash‘arite theologians, analyzing the historical, philosophical, and theological factors influencing this transformation. The central question is how Ash‘arism moved from a body-centric conception, in which the soul was imagined as a “subtle body” dependent on the physical body and lacking substantial independence, towards a more dualistic perspective where the “soul” came to be regarded as an immaterial, independent substance bearing individual human identity. Employing an analytical-descriptive approach and a library research method, this study is organized based on an examination of the texts of early Ash‘arites such as al-Bāqillānī, al-Juwaynī, and al-Baghdādī, as well as later figures including al-Ghazālī and Fakhr al-Dīn al-Rāzī. The findings indicate that this conceptual shift was, on one hand, a response to theological challenges in explaining the unity of identity and post-mortem survival, and on the other hand, influenced by Avicennan philosophy concerning the soul. Al-Ghazālī, by redefining the soul as an immaterial substance and the agent of perception and will, and Fakhr al-Dīn al-Rāzī, through his philosophical-theological elaboration of this idea, played pivotal roles in consolidating the Ash‘arite anthropological framework. This study concludes that this transformation, while strengthening the connection between Ash‘arite theology and Islamic philosophy and enabling a more precise explanation of bodily resurrection, also elicited criticisms such as the problem of the connection between the immaterial soul and the material body. The innovation of this research lies in its focus on the conceptual relationship between body and soul in the two periods of early and later Ash‘arism, revealing less-explored dimensions of human identity in Ash‘arite thought and paving the way for comparative analysis with other theological and philosophical schools.</p><p>هدف این پژوهش، بررسی تحولات مفهومی «بدن» و «نفس» در شاکله هویت انسانی از منظر اشاعره متقدم و متأخر و تحلیل عوامل تاریخی، فلسفی و کلامی مؤثر بر این دگرگونی است. پرسش اصلی آن است که چگونه اشاعره از تلقی بدن محور، که در آن نفس به‌مثابه «جسم لطیف» وابسته به بدن و فاقد استقلال جوهری تصور می‌شد، به سوی نگرش دوگانه‌انگارانه‌ای حرکت کردند که در آن «نفس» به عنوان جوهری مجرد و مستقل، حامل هویت فردی انسان تلقی گردید. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–توصیفی و روش کتابخانه‌ای، بر اساس مطالعه متون متقدمان اشعری چون باقلانی، جوینی و بغدادی و نیز متأخرانی همچون غزالی و فخرالدین رازی سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این تحول مفهومی، از یک سو واکنشی به چالش‌های کلامی در تبیین وحدت هویتی و بقاء پس از مرگ بوده و از سوی دیگر متأثر از فلسفه ابن‌سینا در باب نفس است. غزالی با بازتعریف نفس به عنوان جوهری مجرد و فاعل ادراک و اراده، و فخررازی با بسط فلسفی–کلامی این ایده، نقش محوری در انسجام‌بخشی به منظومه انسان‌شناسی اشاعره ایفا کردند. نتیجه این بررسی اینست که این دگرگونی، ضمن تقویت پیوند کلام اشعری با فلسفه اسلامی و تبیین دقیق‌تر معاد جسمانی، نقدهایی همچون مسئله ارتباط میان نفس مجرد و بدن مادی را نیز برانگیخت. نوآوری این پژوهش در آن است که با تمرکز بر نسبت مفهومی بدن و نفس در دو دوره متقدم و متأخر، ابعاد کمتر کاویده‌شده‌ای از هویت انسانی در اندیشه اشعری را آشکار می‌سازد و امکان مقایسه تطبیقی با دیگر مکاتب کلامی و فلسفی را فراهم می‌کند.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54398مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810Critical analysis of Dr. Soroush's view on the historicity of the Quran (case study of verses 101 and 102 of Surah Al-Ma'idah)تحلیل انتقادی دیدگاه دکتر سروش درباره تاریخمندی قرآن (مطالعه موردی آیه 101 و 102 سوره مائده)113132faمحمد عربصالحی عضو هیات علمی گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایرانعلیرضایعقوبیطلبه سطح چهار رشته کلام جدید، حوزه علمیه خراسان، مدرسه علمیه عالی نواب، مشهد2026920<p>The claim that the Quran is a historical text, shaped by the specific events of its time of revelation, is supported by some through internal Quranic evidence. This article examines one such case presented by Dr. Soroush, focusing on verses 101-102 of Surah Al-Ma’idah. Proponents of the Quran's historicity argue that contemporary questions and events directly caused the revelation of specific verses, suggesting the content would differ under other circumstances. Dr. Soroush cites these verses as evidence for this theory. This study, employing a library research method, analyzes this claim by investigating the "reasons for revelation" from narrations, classical commentaries, and interpretive principles. Through a detailed examination of the specified verses and their historical context, the research concludes that the evidence provided by Dr. Soroush is insufficient to substantiate the theory of the Quran's historicity. The analysis reveals that while the immediate context provided the occasion for revelation, it did not determine the eternal, philosophical content of the verses, which is derived from the Preserved Tablet. Therefore, this specific evidence faces significant problems and fails to prove the core claim..</p><p>ادعای تاریخ¬مندی قرآن و تبعیت محتوای آن از واقعیت‌های عینی زمان نزول، دارای مبانی و ادله عامی است که در منابع متعددی مورد نقد قرار گرفته است. در این میان، گاهی ادله خاصی از خود قرآن برای اثبات این نظریه ارائه می‌شود. این مقاله به بررسی یکی از این موارد که از سوی دکتر سروش مطرح شده، می‌پردازد. خداوند متعال مطابق با لوح محفوظ، تعالیم مورد نیاز بشر را در بستری خاص نازل نموده است. اسباب نزول و درخواست‌های مردم عصر نزول اگر چه بستر ابلاغ این آیات به بشر را فراهم نموده‌اند، اما در محتوای آنها دخالتی نداشته و از منظر فلسفی، علت تامه نزول آیات محسوب نمی‌شوند. قائلان به تاریخ¬مندی قرآن معتقدند: سوالات مردم، وقایع و اتفاقات عصر نزول، سبب نزول آیات شده‌اند؛ به گونه‌ای که اگر این وقایع رخ نمی‌داد و یا وقایع دیگری جایگزین می‌شد، محتوای آیات قرآن نیز متفاوت می‌بود. اینان برای اثبات ادعای خود به برخی شواهد و مصادیق شأن نزول آیات استناد کرده‌اند. آیات ۱۰۱ و ۱۰۲ سوره مائده از جمله شواهدی است که مورد استناد دکتر سروش قرار گرفته است. در این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و با مراجعه به شأن نزول آیات از دیدگاه روایات، مفسران و قواعد تفسیری، این ادعا تحلیل شده و مبتنی بر مدعیات دکتر سروش در منابع متنی و گفتاری وی ارزیابی می‌شود. با تحلیل آیات مذکور و بررسی شأن نزول آنها و نیز روایات مرتبط، روشن می‌شود که ادله ذکر شده از سوی وی برای اثبات تاریخ¬مندی قرآن کافی نیست و با اشکالات متعددی روبروست.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54399مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810Do's and Don'ts of Cyberspace Activities Based on Quranic Principles and Rulesبایدها و نبایدهای فعالیت در فضای مجازی بر اساس اصول و قواعد قرآنی133156faعبدالحميد فرزانهگروه الهیات و معارف اسلامی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران2025421<p>With the increasing expansion of cyberspace and its influence in all aspects of life, the necessity of using ethical principles by users is felt more than ever. The Holy Quran, as a comprehensive guide, has provided principles for responsible living in all areas, including cyberspace. This article, through library studies and an analytical-descriptive method, has examined the most important Quranic principles in the field of cyberspace activities. The research data showed that there are principles and rules in the Holy Quran that can be considered as assumptions and ethical do's and don'ts of cyberspace activities. The results obtained in this study indicate that belief in God's supreme judgment and His constant supervision, belief in the revelation of deeds in the resurrection, faith in the Caliph of God and human responsibility as prerequisites and adherence to the necessity of cooperating in goodness and prohibiting cooperation in evil, right-mindedness, justice-centeredness, examining and being careful in news, consciously confronting messages and choosing the best ones, asking with the intention of knowing, relying on evidence, enjoining good and forbidding evil, etc. can protect cyber activity from harmful and sometimes irreparable slips.</p><p>با گسترش روزافزون فضای مجازی و نفوذ آن در تمامی ابعاد زندگی ، ضرورت بهره‌گیری از اصول اخلاقی توسط کاربران بیش از پیش احساس می‌شود. قرآن کریم به عنوان راهنمایی جامع ، اصولی را برای زیست مسئولانه در تمام حوزه‌ها ارائه داده است که شامل فضای مجازی نیز می گردد. این مقاله از طریق مطالعات کتابخانه ای و با روش تحلیلی-توصیفی، به بررسی مهم‌ترین اصول قرآنی در زمینه فعالیت در فضای مجازی پرداخته است. داده های پژوهش نشان داد اصول و قواعدی در قرآن کریم وجود دارد که می توان آنها را به عنوان پیش فرض ها و بایدها و نبایدهای اخلاقی فعالیت در فضای مجازی. تلقی نمود. نتایج به دست آمده در این تحقیق حاکی از آن است که اعتقاد به ابرداوری پروردگار و نظارت همیشگی او، باور به آشکار شدن اعمال در رستاخیز، ایمان به خلیفه اللهی و مسؤولیت انسان به عنوان پیش فرض ها و پایبندی به لزوم همکاری در نیکی و منع همکاری در بدی، حق مداری، عدالت محوری، بررسی و دقت در اخبار ، مواجهه آگاهانه با پیام ها و انتخاب بهترین ها، پرسیدن به قصد دانستن، تکیه بر برهان ، امر به معروف و نهی از منکر و ... می تواند فعالیت سایبری را از لغزش های زیان بار و گاه جبران ناپذیر حفظ نماید.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54400مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810The role of translators' theological beliefs in Persian translations of the Holy Quranنقش باورهای کلامی مترجمان در ترجمههای فارسی قرآن کریم (مطالعۀ موردی صفات خبری منفینمای خداوند: مکر، اسف، انتقام و إستهزاء)157178fa سمیرا قنبریدانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهراء، تهران، ایرانسهیلاجلالی کندریدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران0000-0001-7138-3676میر سعیدموسوی رضویدانشیار گروه مترجمی زبان انگلیسی دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران0000-0001-6495-3466202649<p>Perhaps the theological beliefs of the translator have an effect on the translation of the verses that have the common attributes of God and man. Some of these traits are called negative traits, which include cunning, pity, revenge, and mockery. This research aims to analyze how translators deal with these verses. In this research, Shia and Sunni translators were selected to investigate the effect of the diversity of the theological beliefs of the translators in the translation of the studied verses. The current research on 3 verses of the Quran, which includes 4 negative attributes of God, using descriptive-analytical method mixed with criticism and using a number of ancient and contemporary, literal, interpretive and free translations as well as lexical sources. , interpretative and verbal using the Farahzad model. The results showed that the translator's interpretative perceptions, which are caused by his verbal beliefs, have a direct role in translation. And Amin's and literal translations have preferred word-for-word translation due to adherence to the source language and not including interpretive additions, therefore verbal belief is not included in such translations..</p><p>برخی صفات مشترک میان خدا و انسان، نظیر مکر، اسف ، انتقام و استهزاء، صفاتی منفی¬نما است که واکاوی نحوه¬ی مواجهه¬ی مترجمان با این آیات را ضروری می¬نماید. نوشتار حاضر، مترجمانی از شیعه و سنّی را برگزیده و بر عملکرد ایشان در ترجمه¬ی آیات دربردارنده¬ی چهارصفت منفی¬نمای پیش¬گفته، متمرکز است. این پژوهش، با روش توصیف و تحلیل انتقادی بر مبنای مدل فرحزاد و با بهره¬گیری گزینشی از انواع ترجمه¬ها اعم از کهن، معاصر، تحت اللفظی، آزاد و تفسیری انجام شده و منابع لغوی، تفسیری و کلامی متعددی را برگزیده و نشان می¬دهد در ترجمه¬های تفسیری که تطویل و زیاده¬گویی وجود دارد، انعکاس باورهای مترجم مشهود است؛ اما در ترجمه¬های امین و تحت¬اللفظی به دلیل پایبندی به زبان مبدأ و عدم ورود به افزوده¬های تفسیری و ترجیح ترجمه¬ی واژه¬به¬واژه، این اختلاف عقیدتی، نمود ظاهری نمی¬یابد؛ زیرا وظیفه¬ی مترجم در ترجمه¬ی آیات، چیزی فراتر از برگرداندن واژه¬ها از مبدأ به مقصد نیست و دخالت دادن مفاهیم کلامی در ترجمه، فراتر از حوز¬ه¬ی کاری مترجم است؛ حتی گاهی مترجمان، همان واژه¬ی عربی را بدون ترجمه ذکر کرده¬اند؛ بنابراین در این¬گونه از ترجمه¬ها، تفاوت قابل ملاحظه¬¬ای حتی میان ترجمه¬های شیعی و سنی مشاهده نمی¬شود.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54401مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810The confrontation between the Sasanian army and the Muslims from the perspective of the works of Islamic historiansرویارویی ارتش ساسانی با مسلمانان از منظر آثار مورخان اسلامی179209fa حسین مرادی سرخه مهری گروه تاریخ ایران باستان، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایرانلیلا محمدیگروه تاریخ، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران2025718<p>The Sasanian Empire, as one of the most prominent periods in Iranian history, maintained its borders and expanded its territories for over four centuries with a powerful army and advanced military organization. However, this empire suffered defeat against the Muslim forces—a defeat resulting from a combination of internal and external factors within its structures. The objective of this study is to investigate the reasons behind this defeat from the perspective of Islamic historians and analyze the impact of political, social, and military transformations on this pivotal historical event. This research employs a descriptive-analytical method, utilizing historical sources and the works of Islamic historians such as Tabari, Dinawari, Mas'udi, Baladhuri, and Bal'ami to address the question: what factors led to the Sasanian army's defeat against the Muslim forces? The findings reveal that the Sasanian army's involvement in internal political conflicts, administrative corruption, weak leadership, and widespread public dissatisfaction with the class-based system and religious policies were among the primary causes of the empire's collapse. Furthermore, the strategic superiority of the Muslim forces, including psychological tactics, ideological cohesion, and effective utilization of human resources, significantly contributed to the weakening and eventual defeat of the Sasanian army. In conclusion, the defeat of the Sasanians against the Muslims reflects structural weaknesses within the political and social systems of the empire. The widespread acceptance of Islam by the Iranian populace stemmed from public discontent and their embrace of Islam’s message of equality and justice. This study highlights that the fall of an empire is not merely due to external factors but is deeply tied to internal disunity, corruption, and public discontent. The historical lesson of this event underscores the critical importance of social unity, effective leadership, and responsiveness to public needs for the survival and stability of governments.</p><p>امپراتوری ساسانی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین دوره‌های تاریخی ایران، با ارتشی قدرتمند و سازمان‌دهی نظامی پیشرفته، بیش از چهار قرن به حفظ مرزها و گسترش قلمرو خود پرداخت. بااین‌حال، این امپراتوری در برابر سپاه مسلمانان دچار شکست شد، شکستی که پیامد عوامل متعددی در ساختارهای داخلی و خارجی حکومت بود. هدف این پژوهش، بررسی دلایل این شکست از منظر آثار مورخان اسلامی و تحلیل چگونگی تأثیر تحولات سیاسی، اجتماعی و نظامی بر این رویداد سرنوشت‌ساز است. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بررسی منابع تاریخی و آثار مورخان اسلامی مانند طبری، دینوری، مسعودی، بلاذری و بلعمی، تلاش شده است به این پرسش پاسخ داده شود که چه عواملی موجب شکست ارتش ساسانی در برابر سپاه مسلمانان شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ورود ارتش ساسانی به منازعات سیاسی داخلی، فساد اداری، ضعف در فرماندهی، و نارضایتی عمومی از نظام طبقاتی و سیاست‌های مذهبی، از مهم‌ترین دلایل فروپاشی این امپراتوری بوده است. علاوه بر این، برتری استراتژی‌های نظامی مسلمانان، که شامل تاکتیک‌های روانی، انسجام عقیدتی و استفاده مؤثر از نیروهای انسانی بود، نقش مؤثری در تضعیف و شکست ارتش ساسانی ایفا کرد. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که شکست ساسانیان در برابر مسلمانان، بازتابی از ضعف‌های ساختاری در نظام سیاسی و اجتماعی این امپراتوری بود. پذیرش گسترده اسلام از سوی مردم ایران نیز ناشی از نارضایتی عمومی و استقبال از پیام برابری و عدالت‌محور اسلام بود. این پژوهش نشان می‌دهد که سقوط یک امپراتوری نه صرفاً به عوامل خارجی، بلکه به نبود انسجام داخلی، فساد و نارضایتی مردمی وابسته است. درس تاریخی این رویداد، اهمیت اتحاد اجتماعی، فرماندهی مؤثر و پاسخگویی به نیازهای مردمی را در دوام و بقای حکومت‌ها برجسته می‌کند.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54402مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351632026810Adaptation of Local Governance Principles with Shiite Theological and Doctrinal Conceptsتطبیق اصول حکمرانی محلی با انگارههای الهیاتی و اعتقادی شیعه211234fa محمد اسماعیل عبداللهیاستادیار، گروه حکمرانی فرهنگی اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، ایران00000001568503792025118<p>Local governance is a key topic in governance systems that has always been subject to analysis and examination. This research analyzes the cognitive foundations of local governance based on Shiite theological and doctrinal concepts, aiming to provide practical and strategic solutions for implementing these principles in local Shiite communities. The present article employs a descriptive and analytical approach to examine Islamic texts and successful experiences in Islamic societies. The research method focuses on analyzing Islamic texts and reviewing successful experiences in Islamic governance. The findings show that in analyzing the principles of optimal governance in the Quran, a comprehensive theory of local governance can be extracted based on Islamic verses and instructions. Although there is no codified theory of local governance in Islam, principles such as justice, transparency, participation, human dignity, social development, environmental protection, solidarity, and peace can be inferred from analyzing Quranic verses and rules related to community management. Attention to these components can increase efficiency, public interest, and satisfaction of all stakeholders, leading to improved local governance and enhanced sustainable development and social cohesion.</p><p>حکمرانی محلی به عنوان یکی از سطوح کلیدی نظام حکمرانی، نقش مهمی در توسعه پایدار و انسجام اجتماعی دارد. با وجود تأکید آموزه‌های دینی شیعه بر اصول عدالت، شفافیت، مشارکت مردمی و کرامت انسانی، چگونگی تحقق این اصول در سطح محلی با چالش‌هایی مواجه است. مسأله اصلی این پژوهش بررسی این است که چگونه اصول و مبانی الهیاتی شیعه می‌توانند به بهبود حکمرانی محلی و تقویت توسعه پایدار و انسجام اجتماعی کمک کنند. هدف پژوهش تحلیل بنیان‌های شناختی حکمرانی محلی از منظر کلام شیعه و ارائه راهکارهای عملی برای پیاده‌سازی این اصول در جوامع محلی شیعی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و بر تحلیل محتوای متون اسلامی و بررسی تجربیات موفق حکمرانی در جوامع اسلامی متمرکز است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هرچند نظریه مدونی از حکمرانی محلی در اسلام وجود ندارد، اما اصولی چون عدالت، شفافیت، مشارکت، کرامت انسانی، توسعه اجتماعی، حفاظت محیط زیست، همبستگی و صلح از آیات قرآن و احکام مدیریت جامعه استخراج می‌شوند که توجه به آن‌ها موجب افزایش کارآمدی نهادهای محلی، تأمین مصلحت عمومی و جلب رضایت ذینفعان می‌شود. نتیجه پژوهش بر ضرورت بومی‌سازی این مبانی با توجه به شرایط فرهنگی و اجتماعی جوامع شیعی، آموزش مسئولان محلی، مشارکت فعال مردم و اجرای تدریجی اصلاحات با رعایت عدالت و شفافیت تأکید دارد تا حکمرانی محلی بهبود یافته و توسعه پایدار و انسجام اجتماعی تقویت شود.</p>http://kalam.saminatech.ir/ar/Article/Download/54403