مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 A Critical Examination of Salafi Physicalist Theologyبررسی انتقادی الهیات فیزیکالیستی سلفی726faمحمد باقرپورامینیاستادیار، گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،قم، ایران0000000325905685202473<p>The understanding of the Salafis in the issue of God's attributes is based on sensory knowledge, and this point is affected by their epistemological method such as appearanceism, lack of attention to interpretation, and negation of the understanding of reason, which without considering the damage in sensory cognition, is the context for deviant interpretation in theological teachings and Especially, it has provided the understanding of divine attributes; God's physicality and belief in God's sensory vision is the result of an error in understanding divine attributes. Ibn Taymiyyah, as the founder of Salafi thought, considered sense as the only way to know external affairs. This view of Salafis originates from a sensuous epistemological base, which places them in line with physicalists. Physicalism, as a naturalist trend, considers everything, not just matter, to be reducible to the properties of physical objects. This article has tried to answer the question whether the Salafists' understanding of God's attributes is not a form of physicalistic theology. In this essay, an attempt is made to consider the nature of physicalist theology, the understanding of the Salafis and especially Ibn Taymiyyah about divine attributes, and its reduction to material things and returning it to tangible phenomena is considered a physicalist explanation and criticizes it.</p><p>فهم سلفیان در مساله صفات خبری بشدت بر معرفت حسی استوار است و این نکته متاثر از روش معرفت شناختی آنان همچون ظاهرگرایی، عدم توجه به تاویل و نفی ادراک عقل در کلیات است که بدون درنظرگرفتن آسیب های موجود در شناخت حسی، زمینه تفسیر انحرافی در آموزه های الهیاتی و بخصوص فهم صفات الهی را فراهم ساخته است؛ جسمانیت و باور به رویت حسی خداوند پیامد خطای در فهم صفات خبری است . ابن تیمیه به عنوان معمار تفکر سلفی، حس را تنها راه شناخت واقع خارجی می‌دانست، بدین معنی که هر چه غیر محسوس و قابل تخیل نباشد معدوم است. این نگره سلفیان برخاسته از یک پایگاه معرفت شناختی حس گرایانه است که ایشان را همسو با فیزیکال ها قرار می‌دهد؛ فیزیکالیسم به عنوان یک جریان طبیعت گرا همه چیز و نه فقط ماده را قابل تقلیل به خواص اشیاء فیزیکی می داند. این مقاله کوشیده است تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا فهم سلفیان از صفات خبری نوعی از الهیات فیزیکالیستی نیست ؟ در این جستار تلاش می شود تا با تامل در ماهیت الهیات فیزیکالیستی، فهم سلفیان و بخصوص ابن تیمیه از صفات خبری بررسی شده و تقلیل آن به امور مادی و برگرداندن آن به پدیده های محسوس را یک تبیین فیزیکالیستی دانسته و آن را مورد نقد قرار دهد.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49727مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317Comparison of Plot in the story of Ayub of the Qur'an and the movie of Ayub the Prophetمقایسۀ پیرنگ در داستان ایوب قرآن و فیلم سینمایی ایوب پیامبر2749fa ابوذر پورمحمدیاستادیار، گروه علوم قرآن وحدیث، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ايران. تهیهکنندۀ سینما و تلویزیون202436<p>The movie Ayub Prophet was produced in 1372, written and directed by the Farajullah Selahshor. The story narrated by this movie has fundamental differences with what the Holy Quran has told. Although the story of Job is mentioned in six verses in the Qur'an, it is not that this short story is incompletely told or does not have story elements such as the pirang element. It has been narrated. The cause-and-effect relationships between the main events of the story of Job in the Qur'an, which shows the plot of this story, are different from the cause-and-effect relationships of the main events of the movie Ayub the Prophet. In the story of the Quran, there is a problem between Job and his God, and this problem (the knot of the story) is revealed in the course of the story, but in the movie Job the Prophet, there is a struggle between Job and the devil, and the audience is supposed to watch Job's victory over the devil. This fundamental difference in structure and background in these two versions of the story of Job is due to the fact that in the movie Job the Prophet, the story of the Qur'an is not the basis of the work, but other sources such as the Holy Bible, traditions and books of prophet stories are cited.</p><p>فیلم سینمایی ایوب پیامبر در سال 1372 به نویسندگی و کارگردانی فرج‌الله سلحشور تولید شد. قصه‌ای که این فیلم روایت می‌کند با آنچه قرآن کریم بیان کرده است تفاوت‌های اساسی دارد. با آنکه داستان ایوب در قرآن در شش آیه آمده است اما اینگونه نیست که این داستانِ کوتاه، ناقص بیان شده باشد و یا عناصر داستانی مثل عنصر پیرنگ را نداشته باشد.این داستان در قرآن با اسلوب داستان کوتاه با دارا بودن تمامی ویژگی‌های یک داستان کوتاه روایت شده است. روابط علی و معلولی بین اتفاقات اصلی داستان ایوب در قرآن که پیرنگ این داستان را نشان می‌دهد با روابط علی و معلولی اتفاقات اصلی فیلم سینمایی ایوب پیامبر متفاوت است. در داستان قرآن، بین ایوب و خدایش مشکلی پیش آمده است و این مشکل(گره داستان) در روند داستان گشوده می‌شود اما در فیلم سینمایی ایوب پیامبر، بین ایوب و ابلیس کشمکشی وجود دارد و مخاطب قرار است پیروزی ایوب بر شیطان را به نظاره بنشیند. این تفاوت اساسی در شاکله و زیربنا در این دو روایت از داستان ایوب به دلیل آن است که در فیلم سینمایی ایوب پیامبر، قصۀ قرآن مبنای کار قرار نگرفته است بلکه منابع دیگر مثل کتاب مقدس، روایات و کتب قصص انبیا مورد استناد قرار گرفته‌اند.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49728مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 The nature of Satan from the point of view of the Qur'an and its comparison with the viewpoint of mystics and mystics based on the opinions of Allameh Tabatabai, Sheikh Mahmoud Shabastri and Mansour Hallajماهیت شیطان از نگاه قرآن و مقارنه آن با دیدگاه عرفا و متصوفه بر اساس آراء علامه طباطبایی، شیخ محمود شبستری و منصور حلاج5170faفرشتهحشمتیاندانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمعصومه الساداتحسینی میرصفیاستادیار، گروه الهيات، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمحمد صافحیان استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران00000003313259512024625<p>One of the most important and controversial issues of the Abrahamic religions among philosophers, theologians and mystics is the issue of Satan, and the answer to the question "Is Satan a believer and one of the monotheistic servants of God or one of the disbelievers and the most hostile enemy of God?" It has always been the concern of commentators and scientists in the fields of mysticism, philosophy, etc., for which some answers have been proposed. The present study uses a descriptive-analytical method to analyze the views of Shiite, mystical and Sufi commentators on the devil, based on the views of Allameh Tabatabai, Sheikh Mahmoud Shabestari and Mansour Hallaj. Since some of the principles are wrong, some of the answers have deviated from the correct path and, consequently, have distorted the Islamic teachings that are related to this issue. Usually, when we talk about the devil, while asking about his nature, other questions such as the devil or the property of the devil, the reason for the devil not to prostrate on man. These questions have been addressed from the point of view of Islamic scholars and a comparative study between the views.</p><p>یکی از موضوعات مهم و بحث‌برانگیز ادیان ابراهیمی در میان فلاسفه، متکلمان و عرفا موضوع شیطان است و پاسخ به این سوال که «آیا شیطان مومن است و در زمره بندگان موحد خدا به حساب می‌آید یا از زمره کافران و دشمن‌ترین دشمن خدا می‌باشد؟»، همیشه دغدغه مفسران و دانشمندان در حوزه‌های عرفان و فلسفه و ... بوده که برخی پاسخ‌ها برای آن مطرح گردیده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی_تحلیلی، به تحلیل بررسی آراء مفسران شیعه، عرفا و صوفیه در مورد شیطان، با تکیه بر آراء علامه طباطبایی، شیخ محمود شبستری و منصور حلاج پرداخته است. از آنجايي كه برخي از مباني خطاست، برخي از پاسخ‌ها نيز از راه صواب دور شده و تعاليم اسلامي كه مربوط به اين مسئله مي‌شود را نيز به انحراف كشانده است. به طور معمول وقتی از شیطان سخن گفته می‌شود ضمن سوال از ماهیت او، سوال‌های دیگری از جمله جن يا ملك بودن شيطان و علت سجده نكردن شيطان بر انسان مطرح می‌شود که این پژوهش به پاسخ تمامی اين سوال‌ها از نظر علماي اسلامي و بررسي تطبيقي بين ديدگاه‌ها، پرداخته است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49729مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317Political Strategies of Imams (A.S.) to Preserve and Promote the Shia Society Confronting Contemporary Rulersراهبردهای سیاسی ائمه(ع) برای حفظ و ارتقای جامعه شیعی در رویاروئی با حاکمان هم عصر7194faسید احمددارستانیدانشجوی دکتری، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانمنصورداداش نژاددانشیار، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، قم، ایرانمحمد جاوداندانشیار، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران202381<p>In the Shiite religious thought, the most important mission of the Infallible Imam (A. S.) is to lead and guide the Islamic Ummah. However, the severe restrictions imposed by the rulers of the time combined with political strangling of Imams (A.S.) prevented them from leading the society freely. This paper deals with the following important question: "how did the Imams practice the mission of guiding people?" The purpose of this study was to determine the political strategies of Imams to preserve and promote the Shiite society. The findings of the research show that the Imams adopted two types of strategies: Permanent strategies such as preserving the Shiite identity, the cohesion of the Shiite community, teaching Shiites' lores, opposition to the usurping government, and tolerance; and contingent strategies such as reservation strategy, cooperation strategy with the oppressive ruler, and advocacy organization strategy. According to the above findings, it has been determined that almost all Imams had the same permanent strategies, yet there were changes in contingency strategies. In this research, SWOT method was used for analysis, while the nature of this research was analytical and descriptive. Keywords: Political Strategies, Imams (A. S.), Shia Community, Umayyads, Bani Abbas, Permanent Strategies, Contingent Strategies.</p><p>در اندیشه اعتقادی شیعه، مهمترین رسالت امام معصوم (ع)، رهبری و هدایت امت اسلامی است. اما محدودیت های شدیدِ توأم با اختناق و خفقان حاکمان هم عصر، مانع از هدایت آزادانه جامعه توسط ائمه(ع) شد. این مقاله به این سوال مهم پرداخته که با این محدودیت، ائمه (ع)، چگونه به رسالت هدایت مردم عمل می کردند؟ هدف از این پژوهش، شناخت راهبردهای سیاسی ائمه برای حفظ و ارتقای جامعه شیعی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که امامان دو گونه راهبرد را اتخاذ کرده اند. راهبردهای دائمی مانند حفظ هویت شیعی،انسجام جامعه شیعیان، تعلیم معارف به شیعیان، مخالفت با حکومت غاصب و مدارا است. و راهبردهای اقتضائی مانند راهبرد تقیه، راهبرد همکاری با حاکم جائر، راهبرد سازمان وکالت است. با توجه به یافته های فوق مشخص شد تقریبا همه ائمه(ع) راهبردهای دائمی یکسانی داشتند و در راهبردهای اقتضائی با تغییراتی همراه بوده است. در این پژوهش از روش سوآت swot برای تحلیل استفاده شد. همچنین ماهیت این پژوهش تحلیلی و توصیفی است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49730مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317A Study on the Basis of Giving Permission for Cooperation of Shiites with Non-Shiite Governments of Iranجستاری در مبانی جواز همکاری شیعیان با حکومتهای غیر شیعی ایران 95107faحجت رحیمی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایرانفیض اللهبوشاسب گوشهدانشیار گروه تاریخ ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، نجف آباد ، ایرانمحمددشتیاستادیار گروه تاریخ ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، نجف آباد، ایران20231024<p>In diverse periods of Iran's history, especially during the occultation, the Shia community did not have access to the Hidden Imam, Muhammad al-Mahdi, (AjllallahTaaliFarjah Al-Sharif) and the ruling political systems of that era were either Sunni, or if they were Shia, they did not have the approval of Imam Mahdi (A) and were considered as cruel and oppressive governments. The issue of Shia cooperation with these governments and what and why this cooperation happened, has become one of the significant subjects of Shia political thought. The Shia scholars. due to the support of the Shia people and the provision of cultural diffusion, decided to facilitate cooperation with non-Shia governments and justified it through the Sharia. The present paper examines this opinion in the words of Imams and Islamic Jurists and made the best use of descriptive-analytical as well as library research method. The findings show that the disapproval of oppressive rulers has always been one of the basic principles of Imams’ blessed life; and If a connection was seen, it was definitely associated with the opposition to those cruel rulers and also the defense of the Shia. This very idea has caused the development of a kind of social political order and provided the necessary means for the presence and cooperation of Shiites in the non-Shiite governments of Iran.</p><p>در ادوار مختلف تاریخ ایران،به ویژه در عصر غیبت، که جامعه‌ی شیعیان دسترسی ظاهری به امام عصر(عج) نداشتند و نظام‌های سیاسی حاکم در این مرز بوم هم همگی یا سنی مذهب بودند و یا اگر شیعه هم بودند؛ تاییده‌ی امام عصر(عج) را نداشتند؛ و به تعبیری حکومت‌های ظالم و جائر به حساب می‌آمدند؛ بحث همکاری شیعیان با این حکومت‌ها، چیستی و چرایی این همکاری به یکی از سرفصل‌های مهم اندیشه‌ی سیاسی شیعیان تبدیل شده است و به سبب حمایت از مردمان شیعه و فراهم آوردن زمینه‌های اشاعه‌ی فرهنگی، علمای شیعه بر آن شدند تا همکاری با حکومت‌های غیر شیعی را سهل گردانند و وجه شرعی بدان نهند. پژوهش حاضر به بررسی این نظر را در کلام ائمه و بزرگان پرداخته است. یافته‌های این پژوهش که با روش توصیفی - تحلیلی و به کمک ابزار کتابخانه‎‌ای انجام شده است؛ نشان می‌دهد عدم تایید حاکمان ظالم، همواره یکی از اصول اساسی سیره و حیات پر خیر و برکت ائمه بوده و اگر هم ارتباطی دیده می‌شد، قطعاَ همراه بوده با مخالفت با آن حاکمان و نیز دفاع از حریم تشیع. این امر خود سبب بسط نوعی نظم سیاسی اجتماعی بوده و این نوع نگاه،اسباب لازم را برای حضور و همکاری شیعیان در دولت‌های غیر شیعی ایران را فراهم ‌آورده است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49731مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 Critical Analysis of Invalidity of Uoprising Theory at the Time of Absence (Quranic, Narrative, Hostorical and kalāmi Analysis)تحلیل انتقادی نظریۀ بطلان قیام در عصر غیبت (بررسی قرآنی - روایی)109133fa عزیزالله سالاریدانشیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران202372<p>The goal of the present study is to answer this challenging question: is uprising and revolution and forming Islamic Governance before the appearance of Imam Mahdi legitimate or invalid? In response, a group of Muslims consider any type of uprising and revolution before the appearance of Mahdi (A.S.) as illegitimate and doomed to invalidity and defeat, and some regard such an approach and narratives as wrong due to their opposing view to Islamic didactics and believe that given the truth of those narratives, the audience were uprisings like that of Zeid Al-Nar, Al-Nafs al-Zakiyyah and his brother, Abraham, Abu Muslim Khorasani and the like which have been mixed with ambitious and selfish motivations. The research is qualitative and it is critical-analytical. The research findings show that appreciating uprisings like that of Zeid-Ibn Ali and Yahya-Ibn Zaid, Hossein-Ibn Ali (Martyr of the battle of Fakhkh) in the sayings of Ma’soum (innocent) Imams is a telling evidence on verification of such uprisings and righteous fights. The basis of uprising and revolution at the time of “absence” being necessary are beliefs like monotheism view against polytheism and disbelief and hypocrisy, inviting to the virtue and preventing from the wrongdoing, establishing justice and fairness, the promise of God to the learned for fighting with hunger of the oppressed and satiety of the oppressor, following Ashura uprising (dignity and fighting abjection), defensive and salvating jihaad, and predicting welcomed movements before the appearance of Imam Mahdi (A.S.) in the sayings of the prophet and Imams (A.S.)..</p><p>هدف این تحقیق، پاسخی به این پرسش چالش برانگیزاست که" آیا قیام و انقلاب و تشکیل حاکمیت اسلامی در پیش از ظهور مهدی موعود، بر حق است یا بر باطل ؟"در پاسخ، پاره ای از مسلمانان با نقل روایاتی، هر گونه خیزش و انقلابی را پیش از موعود امم (ع) ناروا و محکوم به بطلان و شکست می دانند وبرخی چنین رویکرد و روایاتی را با اندیشه تعارض آنها با آموزه های اسلامی (آیات قرآنی، احادیث و نیز سنت معصومان)، ناصواب دیده و بر این باورند که به فرض صحت آن روایات، روی سخن با قیام هایی چون قیام زیدالنار، نفس زکیه و برادرش ابراهیم و نیز ابومسلم خراسانی و از این دست جنبش ها بوده که با انگیزه های قدرت طلبانه و خود خواهانه در آمیخته است. تجلیل از قیام هایی مانند قیام زید بن علی (ع) و یحیی بن زید (ع) و نیز جنبش حسین بن علی- شهید فخ - و ... در کلام همان امامان معصوم (ع)، گواه گویایی است بر تصدیق آن قیام ها و مبارزات حق طلبانه. مبنای بایسته بودن قیام و انقلاب در عصر غیبت عبارتند از باورهایی چون : 1- نگاه توحیدی در برابر شرک و کفر و نفاق 2- امر به معروف و نهی از منکر 3- اقامه قسط و عدل 4- عهد خدا با عالمان برای مبارزه با گرسنگی مظلومان و سیری ظالمان 5- سرمشق گرفتن از قیام عاشورا (عزت مداری و ذلت ستیزی) 6- جهاد دفاعی و رهایی بخش 7- پیش گویی نهضت هایی مقبول پیش از ظهور مهدی موعود در کلام پیامبر (ص) و امامان معصوم (علیهم السلام) این تحقیق به روش توصیفی و استدلالی کلامی - با بهره گیری از متون و آموزه های دینی- شکل گرفته و نتیجه اش ضرورت قیام و انقلاب پیش از قیام قائم (ع) است و این که رویکرد مخالف، مایه خفت و خواری و رکود و ایستایی و به تعطیلی کشاندن تعالیم بنیادی دین بوده و انتظار در آن دیدگاه هم انتظاری ویرانگر و عامل سرزندگی ستمگران و سرخوردگی و افسردگی و بی چارگی ستم دیدگان خواهد بود و از این رو با روح توحید و هدایت و نیز ارسال رسل و انزال کتب سازگاری ندارد.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49732مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 A new look at the nature and structure of the legislative miracle of the holy Quranنگاهی نو به ماهیت و ساختار اعجاز تشریعی قرآن135149fa عبدالرضا عالی پوردانشجوی دکتری، گروه فلسفه و کلام اسلامی (فلسفه دین و مسائل جدید کلامی)، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایرانسیدحسینواعظیگروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایرانمحمدرضاشمشیریگروه فلسفه و کلام اسلامی ، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران202417<p>The legislative miracle of the Quran is one of the content miracles of the holy Quran that some interpreters have emphasized. In the common and older definition that has been discussed in the definition of the types of miracles, the legislative miracle is defined as »the collection of rules and laws of the holy Quran in the individual and social fields of human life to the extent that is a sign of the divine nature of the Holy Quran that neither can be violated, nor it is possible to issue it from an uneducated person«. This article aims to, after criticizing and reviewing some point of views presented on the legislative miracle of the Quran, with a new definition and approach that presents about the legislative miracle, to show that the Quran's legislative miracle is not only for issuing such laws from an uneducated person, but also this type of understanding causes the miracle of the Quran to be reduced. Therefore, by passing of the indulgent definitions of legislative miracles in the writing of Quran scholars, the author's intention from legislative and educational teachings is to take a new look at the relationships between the knowledge and the laws of the Quran and their role in the durability and promotion to the level of miracles. In this research, we find out that the reason for the legislative miracle of the Qur'an is the creation of a network of Quranic knowledge, which manages all human problems to the end of human life, from small to the large, and has characteristics such as being comprehensive, eternal, and variable, and this collection of knowledges has characteristics such as being continuous, interwoven, dynamic and changing over time, having a general plan in all aspects of human life and being general, community-oriented and inclusive. The meaning of knowledge in this article is all the teachings of the Quran, including ethics, historical laws and propositions, and among these, and the apparent contradiction that was discussed among the stated attributes about the Quran's educational collection can be easily summed up and resolved which has been dealt with in the text.</p><p>اعجاز تشریعی قرآن یکی از انواع اعجاز محتوایی قرآن کریم است که برخی مفسران بر آن تأکید داشته اند. در تعریف متداول و قدیمی تری که در تعریف این نوع اعجاز مطرح بوده است، اعجاز تشریعی را از آن جهت که «مجموعه احکام و قوانین قرآن کریم در زمینه های فردی و اجتماعی زندگی بشر در حدی است که نشانه ای بر الهی بودن قران کریم است که نه قابل نقض است و نه صدور آن از جانب فردی امی و تعلیم ندیده امکان پذیر است»، مورد نظر داشته اند. این مقاله در صدد است تا پس از نقد و بررسی برخی دیدگاه هایی که درباره اعجاز تشریعی قرآن ارائه شده است، با تعریف و رویکرد جدید که نسبت به اعجاز تشریعی ارائه می دهد، نشان دهد که وجه اعجاز تشریعی قرآن نه تنها از جهت صدور چنین قوانینی از یک فرد امی نیست که اتفاقا این نوع برداشت، باعث فروکاهیدن اعجاز تشریعی قرآن می شود. لذا با گذشت از تعریف های مسامحی اعجاز تشریعی در نگارش قرآن پژوهان، مراد نگارنده از آموزه های تشریعی و معارفی، نگاهی تازه به روابط معارف و تشریعات قرآن و نقش آنها در مانایی و ارتقا به تراز اعجاز است. در این پژوهش در می‌یابیم که دلیل اعجاز تشریعی قرآن، ایجاد شبکه معارفی قرآن است که همه مسائل انسان را تا پایان حیات بشری، از خرد تا کلان، مدیریت می کند و دارای مشخصه هایی از قبیل، فراگیر، جاودانه و متغیر بودن است و این مجموعه معارفی دارای مشخصاتی از قبیل پیوسته و در هم تنیده بودن، پویا است و با گذر زمان نو به نو شدن، دارای برنامه‌کلی در تمام ابعاد زندگی بشر و عمومیت داشتن، جامع نگر و فراگیر بودن است. منظور از معارف در این مقاله، همه آموزه های قرآن اعم از اخلاقیات، تشریعیات و گزاره های تاریخی و جز این ها است و تناقضی که در ظاهر میان صفات مذکور درباره مجموعه معارفی قرآن بیان شد به خوبی قابل جمع و حل و فصل است که در متن به آن پرداخته شده است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49733مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317An inquiry into the truth of Bada and its relationship with divine judgment and destiny from the point of view of the Islamic sectجستاری در حقیقت بداء و ارتباط آن با قضا و قدر الهی از نگاه فرق اسلامی151170fa محمد اسماعیل عبداللهیاستادیار گروه حکمرانی فرهنگی اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، ایران00000001568503792024410<p>This issue of whether people's destiny is in their own hands? And whether it can be changed or not? It is one of the issues that before it occupies the mind of a theologian, it also occupies the mind of every common man. This article intends to use the library research method and comparative approach to examine the truth of Bada and its relationship with God's destiny. Through this research, it was found that bada occurs in non-deterministic destiny, which is specific to material beings, and material beings also have different causes. Therefore, inevitably, the effect, which is the object of the relation, will change with the change of the causes, and therefore, all the verbs are recorded in the book of erasure and proof, which changes according to the conditions and the change of the person's situation, as this article from the verses and narrations of the innocents. peace be upon him) is collected. In addition, considering that for God, both intrinsic knowledge and actual knowledge are true, the discussion of Qada, Qadr, and Bada in divine destiny is related to God's actual knowledge, which is based on the status of human actions, and there is no problem in changing God's actual knowledge because It does not return to its essence. In addition, God's knowledge and will has been assigned to man and his actions along with his characteristics and features, among which is having authority.</p><p>اين مسأله که آيا سرنوشت انسانها به دست خودشان است؟و آيا قابل تغيير و تبديل است يا خير؟از مسائلي است که پيش از آنکه ذهن يک متکلم را بخود مشغول کند ذهن هر عامّي را نيز به خود مشغول مي‌کند. این مقاله در صدد است تا با استفاده از روش تحقیق کتابخانه ای و رویکرد تطبیقی، حقیقت بداء و ارتباط آن با قضا و قدر الهی را بررسی نماید. با این تحقیق بدست آمد که بداء در قضا و قدر غير حتمي صورت مي‌گيرد که مختص موجودات مادي مي‌باشد و موجودات مادي هم داراي علل واسباب مختلفي هستند. بنابراين به ناچار معلول، هم که عين ربط مي‌باشد با تغيير علل، تغيير خواهد کرد و لذا همه افعال در کتابِ محو و اثبات، ثبت شده است که با توجه به شرائط و تغيير وضعّيت شخص تغيير مي‌کند چنانکه اين مطلب از آيات و روايات معصومين(عليهم السلام) برداشت مي‌شود. علاوه بر اين با توجه به اينکه براي خداوند هم علم ذاتي و هم علم فعلي صادق است، بحث قضا و قدر و بداء در تقدير الهي مربوط به علم فعلي خداوند است که از مقام افعال انسانها متشرع مي‌شود و تغيير در علم فعلي خداوند اشکالي ندارد چون به ذات باري بر نمي‌گردد. ضمن اينكه علم و اراده خداوند به انسان و افعالش همراه با خصوصيات و ويژگيهاي آن تعلق گرفته که از جمله آن ويژگيها اختيار داشتن است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49734مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317A comparative study of the ways of knowing God in the view of Ibn Arabi and Mulla Sadra and the influence of Ibn Arabi's beliefs on Mulla Sadraبررسی تطبیقی راههای شناخت خداوند در دیدگاه ابنعربی و ملاصدرا و تأثیر عقاید ابنعربی بر ملاصدرا171189fa سوریه گراوند دانشجوی دکتری، گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمد کاظم رضازاده جودیاستادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایراننفیسه فیاض بخش استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران202457<p>Ibn Arabi's mystical and philosophical beliefs in knowing God, including the role of self-knowledge, intellect, heart and intuitive knowledge, etc., have influenced the beliefs of other mystics and philosophers, including Mulla Sadra. This research aims to examine the views of these two Islamic sages and philosophers, namely Ibn Arabi and Mullah Sadra, regarding the ways of acquiring the knowledge of God, and to explain the influence of Ibn Arabi's mysticism on Mullah Sadra's view of knowing God. The views of these two sages show that although Mulla Sadra was not an unequivocal follower of Ibn Arabi in many matters, they both believe in the knowledge of the Supreme Being in the three levels of nature, attributes, and actions, and they believe that human intelligence and existential capacities are abilities and capabilities. He does not understand the nature of God. Mulla Sadra, under the influence of Ibn Arabi, considers limits and boundaries for the intellect in knowing the Almighty and His Names and Attributes. Both Ibn Arabi and Mulla Sadra consider self-knowledge to be a very important way to know God, and in this regard, there is no difference between the two sages; Like Mulla Sadra, Ibn Arabi considers knowledge of God to be a matter of doubt, therefore, everyone is capable of knowing God according to his knowledge and cognitive ability.</p><p>عقاید عرفانی و فلسفی ابن عربی در شناخت خداوند از جمله نقش خودشناسی و عقل و معرفت قلبی و شهودی و ... بر عقاید سایر عرفا و فیلسوفان از جمله ملاصدرا تأثیرگذار بوده است. این پژوهش بر آن است که با رویکردی تحلیلی به بررسی دیدگاه‌های این دو حکیم و فیلسوف اسلامی یعنی ابن‌عربی و ملاصدرا در خصوص راه‌های کسب معرفت الله بپردازد و تأثیر عرفان ابن‌عربی بر دیدگاه ملاصدرا در شناخت خدا را تبیین نماید. دیدگاه‌های این دو حکیم بیانگر آن است که با اینکه ملاصدرا در بسیاری از موضوعات پیرو بی‌چون و چرای ابن‌عربی نبوده اما هر دو معتقد به معرفت حق‌تعالی در سه مرتبة ذات و صفات و افعال هستند و بر این باورند که عقل و ظرفیت‌های وجودی بشر قابلیت و توانایی درک ذات خداوند را ندارد. ملاصدرا هم به تأثیر از ابن‌عربی برای عقل در شناخت حق تعالی و اسماء و صفاتش حد و مرزی قائل است. ابن عربی و ملاصدرا هر دو خودشناسی را راهی برای شناخت خداوند دارای اهمیت بسیاری می‌دانند و از این نظر تفاوتی بین دو حکیم وجود ندارد؛ ابن عربی نیز مانند ملاصدرا معرفت به خداوند را امری تشکیکی می‌داند لذا هر کس بنابر علم و توان معرفتی خود قادر به شناخت خداوند است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49735مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 The influence of the political situation and religious-social characteristics of the Iranian society in convergence with Ismailiتأثیر موقعیت سیاسی و شاخصه های دینی ـ اجتماعی جامعه ایرانی در همگرایی با اسماعیلیه191214fa سید احسان فیاضی دانشجوی دکتری تاریخ ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران فیاض زاهد استادیار گروه تاریخ و باستان شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایرانمحمود سید استادیار گروه تاریخ و باستان شناسی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران . ایران20231213<p>After the Ismaili movement was able to establish the Fatimid government in North Africa, it ended its secret da'wah and piety and made its da'wah public throughout the Islamic world and organized a wide network of supplicants. One of the destinations of the Ismaili da'wah from the same time as the secret da'wah was Iran and Great Khorasan, and by the way, the network of Ismaili preachers achieved great success in inviting the people and elders of this part of the Islamic world to the Ismaili cult and were able to convert a large number of famous people and Scholars should convert these lands to the Ismaili cult. The factors of tendency and desire of a large part of the Iranian society towards the Ismaili religion and beliefs is an issue worthy of research and study, hence the question that is raised here is what factors caused the tendency of most Iranians to the Ismaili movement? It seems that a set of political-ideological and social factors such as the rule of the Abbasid Sunan caliphate along with the alien rule of the Seljuks along with the rationalism and religious tolerance of the Ismailis along with a kind of Iranism and moderate populism of the Ismailis play a fundamental role in the tendency and willingness of Iranians to call on Ismailism. had. The research method in this article is the descriptive-analytical research method and the method of collecting information is the library method.</p><p>دعوتش را در سراسر عالم اسلام علنی کرد و شبکه گسترده ای از داعیان را سازماندهی کرد. یکی از مقاصد دعوت اسماعیلیه از همان دوران دعوت مخفیانه، ایران و خراسان بزرگ و ماوراء النهر بود که اتفاقا شبکه داعیان اسماعیلی توفیقات فراوانی در دعوت مردم و بزرگان این بخش از جهان اسلام به کیش اسماعیلیه به دست آوردند و توانستند شمار زیادی از افراد سرشناس و دانشمندان این سرزمین ها را به کیش اسماعیلیه درآورند. عوامل گرایش و تمایل بخش بزرگی از جامعه ایرانی به کیش و عقاید اسماعیلیه مسأله ای درخور پژوهش و مطالعه است، از این رو پرسشی که در اینجا مطرح می شود آن است که چه عواملی باعث گرایش بیشتر ایرانیان به نهضت اسماعیلی شد؟ چنین به نظر می رسد که مجموعه ای از عوامل سیاسی ـ عقیدتی و اجتماعی مانند حاکمیت خلافت تسنن عباسی در کنار حاکمیت بیگانه سلجوقیان به همراه عقل گرایی و رواداری مذهبی اسماعیلیانبه همراه نوعی ایرانگرایی و شعوبیگری معتدل اسماعیلیه در گرایش و رغبت ایرانیان به دعوت اسماعیلیه نقش اساسی داشته است. روش پژوهش در این مقاله روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات در آن شیوه کتابخانه ای است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49736مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 Identifying the concept of fairness in the Qur'an and its philosophical and educational implicationsشناسایی مفهوم انصاف در قرآن و دلالتهای فلسفی و تربیتی آن215250faنرگسمیرزادهدانشآموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، مدرس دانشگاه فرهنگیان هرمزگان، بندرعباس، ایرانمختارذاکریاستادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان هرمزگان ، بندرعباس، ایران20231118<p>The current research aims to clarify the various meanings of the concept of fairness, which is one of the important and fundamental, moral and educational concepts of the Holy Quran, and then deduce its philosophical and educational implications. The main issue of this study is what is the concept of fairness in the Holy Quran and its traditions and philosophical and educational implications. According to the above general problem, the research questions are: What meanings does fairness in the Qur'an mean? What are the philosophical implications of the concept of fairness? What are the educational implications of the concept of fairness? In order to answer the above questions, analytical-inferential method has been used. Therefore, the present article is considered among philosophical studies with a fundamental approach. This study shows that the concept of fairness in the Qur'an has several meanings, such as installments, persistence in respecting the rights of orphans, avoiding extremes in social relationships, paying attention to the rights of others, respecting rights and rights in speech and action, in leadership and management. Paying attention to knowledge and awareness in criticizing people, right-mindedness in judgment and arbitration, fairness in observing God's right and in relation to Him is implied. On the other hand, this research shows that from a philosophical point of view, in addition to the field of values, the concept of fairness can also be investigated from two aspects of anthropology and epistemology.</p><p>پژوهش حاضر قصد دارد به روشن سازی معانی گوناگون مفهوم انصاف که از مفاهیم مهم و بنیادی، اخلاقی و تربیتی قرآن کریم است، بپردازد و سپس دلالت‌های فلسفی و تربیتی آن را استنتاج کند. مسأله اصلی این مطالعه چیستی مفهوم انصاف در قرآن کریم و روایات و دلالت‌های فلسفی و تربیتی آن است. با توجه به مسأله کلی فوق، سؤال‌های پژوهش عبارتند ازانصاف در قرآن بر کدام معانی دلالت دارد؟دلالت‌های فلسفی مفهوم انصاف کدامند؟ دلالت‏های تربیتی مفهوم انصاف کدامند؟ به منظور پاسخگویی به پرسش‏های بالا از روش تحلیلی – استنتاجی استفاده شده است. بنابراین، مقاله‏ی حاضر در زمره‏ی مطالعات فلسفی و با رویکرد بنیادی محسوب می‏شود. این مطالعه نشان می‏دهد مفهوم انصاف در قرآن بر معانی متعددی مانند قسط، پایداری بر رعایت حقوق یتیم، اطاعت خداوند، دوری از افراط و تفریط در مناسبات اجتماعی، توجه به حقوق دیگران، رعایت حق و حقوق در گفتار و عملکرد، در رهبری و مدیریت، توجه به علم و آگاهی در نقد افراد، حق گرایی در قضاوت و داوری، انصاف در رعایت حق خداوند و در ارتباط با او دلالت دارد. از سوی دیگر، این تحقیق نشان می‏دهد که به لحاظ فلسفی افزون بر حیطه ارزش‏شناسی، مفهوم انصاف از دو جنبه انسان‏شناسی و معرفت‏شناسی نیز قابل بررسی است. به علاوه، استنتاج‏های تربیتی حکایت از آن دارند که مفهوم انصاف را باید هم در اهداف آموزش و پرورش قرار دهیم و هم در دیگر اجزای برنامه ریزی درسی مورد توجه قرار گیرد. همچنین مفهوم انصاف هم در آموزش و پرورش رسمی و هم غیر رسمی کاربرد دارد.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49737مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 Investigating the position and functions of the series in the politics of the Holy Prophet (peace be upon him) (from the first year to the eleventh year of Hijra)بررسی جایگاه و کارکردهای سریهها در سیاست پیامبر اکرم (ص) (از سال اول تا سال یازدهم هجرت)251291fa محمد نبوی راد دانشجوی دکتری، گروه تاریخ اسلام، واحد بین الملل قشم، دانشگاه پیام نور، ایرانمحسنبیگدلیاستادیار، گروه تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0000-0000-0000فاطمهجعفرنیااستادیار تاریخ دانشکده علوم احتماعی، دانشگاه پیام تور، تهران، ایران0000-٠٠٠٠-٠٠٠٠-٠٠٠٠علیپریمیاستادیارگروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی ،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران٠٠٠٠-٠٠٠٠-٠٠٠٠-٠٠٠٠2024623<p>The policy of the Prophet (pbuh) in the face of foreign provocations and threats appeared in many cases in the form of Ghazwats and defensive and offensive series, and this was a result of foreign provocations and destruction policy, which is also affected by internal anti-security trends. In the present research, by examining the palaces, the position and functions of the Prophet of Islam have been studied from the time of his birth until his death. It is important to recognize and examine the houses as well as their location in the Prophet's life. Because each of these series was made with a specific purpose and definitely had an impact on the Prophet's plans and had their assigned place and function in the policies of the Prophet of Islam. The position and function of these series in the Prophet's politics can be seen in the fields related to military programs, economic policy, intelligence-security measures and the propaganda apparatus of the Prophet of Islam. The results of the present article showed that the position and function of series in the politics of the Prophet are divided into nine separate categories, which include defensive series, offensive series, propaganda series, series related to fighting polytheism and idolatry, informational series, Deterrent series, threatening series, series related to elimination of opponents and tactical series.</p><p>سیاست پیامبر (ص) در مقابل تحریکات و تهدیدات خارجی در بسیاری موارد در قالب غزوات و سریه های دفاعی و تهاجمی بروز می¬کرد و این امر ناشی از تحریکات و سیاست تخریب خارجی بود که جریانات ضد امنیتی داخلی نیز متأثر از آن می شد. در تحقیق حاضر با بررسی¬ سرايا به مطالعه جایگاه و کارکردهای انها در سیاست پیامبر اسلام از زمان بعثت تا رحلت آن حضرت پرداخته شده است. بازشناسی و بررسی سرایا و هچنین بررسی جایگاه آنها در سیاست پیامبر حائز اهمیت است. زیرا هر کدام از این سریه¬ها با هدفی خاص صورت گرفته و قطعا در برنامه¬های پیامبر تاثیرگذار بوده و جایگاه و کارکرد مخصصوص به خود را در سیاست¬های پیامبر اسلام داشته¬اند. جایگاه و کارکرد این سریه¬ها در سیاست پیامبر را می¬توان در زمینه¬های مربوط به برنامه¬های نظامی، سیاست اقتصادی، اقدامات اطلاعاتی-امنیتی و دستگاه تبلیغاتی پیامبر اسلام مشاهده کرد. نتایج مقاله حاضر نشان داد که جایگاه و کارکرد سریه¬ها در سیاست پیامبر در قالب نه دسته مجزا قرار می¬گیرد که عبارتند از سریه‌های تدافعی، سریه¬های تهاجمی، سریه های تبلیغی، سریه¬های مربوط به مبارزه با شرک و بت پرستی، سریه¬های اطلاعاتی، سریه¬های بازدارنده، سریه¬های تهدید کننده، سریه¬های مربوط به حذف مخالفان و سریه¬های تاکتیکی.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49738مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 The perfection of the religion of Islam from the perspective of reason and the Qur'anكمال دين اسلام از منظرعقل و قرآن293313fa سیدحسینتقویگروه معارف، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران2024111<p>Man's need for religion in today's world and turning to spirituality is an important development that a free-thinking and knowledge-hungry person has the right to seek and be more curious to attain religion. What is important in this is to know the complete religion from among the religions that the followers of each of them call out the rightness of their religion and introduce it as the most complete laws and religions. In this article, the completeness of Islam compared to other religions has been investigated from two different approaches, rational and narrative. In the first approach, the completeness of Islam compared to other religions should be proven by referring to purely rational reasons, which is the same as an extra-religious view or in other words, a philosophical view of religion. And in the second approach, this content should be proved by a detailed study of the Quranic verses and a brief study of the Islamic narrations. In the end, with the proof of the perfection of Islam compared to other religions, only one religion remains as the true religion And the scroll of the religious pluralism point of view is picked up And following the religion of Islam is obligatory for all people who are thirsty for knowledge and are searching for the true religion according to the ruling of reason and tradition. Also, by proving the completeness of the religion of Islam, the perfection of Islam is placed in the middle of the proof of finality, and the finality of Islam is proved in its light.</p><p>نياز بشر به دين در دنياي امروز و روي آوردی به معنويت پيشآمد مهمي است كه انسان آزاد انديش و تشنه معرفت را به جستجو و كنجكاوي هر چه بيشتر براي د‌ست‌يابي به دين حق وامي‌دارد. آن چه در اين ميان اهميت دارد شناختن دين كامل از ميان ادياني است كه پيروان هريك از آنها نداي حق بودن دين خود را سر داده و آن را به عنوان كاملترين شرايع و اديان معرفي مي‌كنند. در اين مقاله سعي شده كامل بودن دين اسلام نسبت به ساير اديان از دو رهيافت مختلف عقلي و نقلي مورد بررسي قرار گيرد در رهيافت نخست با استناد به دلايل عقلي محض كه همان نگاه برون ديني يا به ديكر سخن نگاه فلسفي به دين است، كامل بودن دين اسلام نسبت به ساير اديان اثبات ‌گردد و در رهيافت دوم با بررسي تفصيلي آيات قراني و بررسي اجمالي روايات اسلامي به اثبات اين مطلب برداخته ‌شود. در پايان با اثبات كمال دين اسلام نسبت به ساير اديان تنها يك دين به عنوان دين حق باقي مي‌ماند و طومار ديدگاه پلوراليزم ديني بر چيده مي‌شود و پيروي از دين اسلام بر همه انسانهايي كه تشنه معرفت‌ بوده و در جستجوي دين حق‌اند به حكم عقل و نقل واجب مي‌گردد. هم چنين با اثبات كامل بودن دين اسلام، كمال اسلام حدوسط برهان خاتميت قرار گرفته و خاتميت دين اسلام در پرتو آن اثبات مي‌شود.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49739مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهشهای اعتقادی کلامی9899-17351512025317 The effects of the ruling ideas on the developments in administrative law in the law of the Administrative Court of Justiceآثار اندیشه های حاکم بر تحولات حقوق اداری در قانون دیوان عدالت اداری315336fa ابوطالب اصغری جیرهندهدانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحدقم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایرانیداللهعسگریاستاد مدعو، گروه حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایرانسید محمد مهدیغمامیدانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشگاه امام صادق، تهران، ایران20241130<p>Administrative law is born from many ideas and theories that have undergone significant changes and developments over the years. Ideas that have influenced the field of public law and have always led to progress and at the same time the complexity of the administrative law system. Therefore, these changes and developments have led to the emergence of a concept such as administrative justice, which contains the meanings of litigation and administrative proceedings. Considering this issue, it has become necessary to formulate laws in this regard, which have been written by the legislator under the Law on the Court of Administrative Justice. The effects of the aforementioned changes and developments are clearly evident from the articles of the aforementioned law under the articles related to the jurisdiction of the court under Article 10 or Article 1 of the above law, which refer to the developments resulting from the constitution, which require a more detailed examination. Therefore, the present article intends to examine and analyze the effects of the ideas governing the developments of administrative law in the Law on the Organization of the Court of Administrative Justice. Our method in the article is based on the library study method and is carried out in a descriptive-analytical manner.</p><p>حقوق اداری تولد یافته از اندیشه ها و نظریه های بسیاری است که در طول سالیان دستخوش تغییرات و تحولاتی چشم گیر بوده است . اندیشه هایی که بر رشته حقوق عمومی تاثیر داشته اند و همواره موجب پیشرفت و در عین حال پیچیدگی نظام حقوق اداری گشته است. از همین رو این تغییر و تحولات موجب به وجود آمدن مفهومی همچون عدالت اداری شده است که معانی دادخواهی و دادرسی اداری در آن نهفته است. با توجه به این مسئله تدوین قوانینی در این راستا ضرورت یافته که تحت قانون دیوان عدالت اداری توسط قانون گذار به رشته تحریر در آمده است . تاثیرات تغییر و تحولات مذکور به خوبی از مواد قانون مزبور تحت مواد مربوط به صلاحیت دادگاه ذیل ماده 10 و یا ماده 1 قانون فوق که ارجاع به تحولات ناشی از قانون اساسی بوده است، مشهود می باشد که نیاز به بررسی دقیق تر دارد . لذا در مقاله حاضر قصد بررسی و تحلیل آثار اندیشه های حاکم بر تحولات حقوق اداری در قانون تشکیلات دیوان عدالت اداری بوده است . روش ما در مقاله مبتنی بر شیوه مطالعه کتابخانه ای بوده و به صورت توصیفی - تحلیلی انجام یافته است.</p>http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/49834