مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های اعتقادی کلامی 9899-1735 12 1 2022 3 10 The concept of soul in the Mahabharata system مفهوم نفس درمنظومه مهابهاراتا 29 48 fa حمید رضا براتی پور یادگار امام قربان علمی دانشگاه تهران عبد الحسین لطیفی یادگار امام جمشید جلالی شیجانی یادگار امام 2021 4 17 In the historical study of the philosophical ideas of the land of India, we come across common themes that have caused much intellectual debate among the thinkers of that land. These debates have been in such a way that each of the sages and thinkers of that land have dealt with it according to their views and have expressed their opinions and reasons for that position. One of these challenging topics is the issue of soul or its fate. It is after separation from the body that has long been considered by them. All the historical traditions of India have accepted the basic hypothesis that there is a moving and vital aspect of man that distinguishes life from death and shows it in the form of a worm cycle in most schools, as in the schools of" Samkhaya" and" Vedanta", where, one is "the duality of denial of thought" (Porsche and Percret), and the other is "the unity of existence" (Atman and Brahman). This is also reflected in the Mahabharata system. In this article, we try to examine the concept of soul first in general in the religious literature of Hinduism and then specifically in the book of Mahabharata and answer the following questions: "What is the meaning and nature of the soul in Mahabharata?", and, "what is it's end?" For this purpose, we will analyze the concept of the soul in this book in an analytical way. در بررسی تاریخی اندیشه های فلسفی سر زمین هند به موضوعات مشترکی بر می‌خوریم که سبب بحث های عقلانی زیادی در میان متفکران آن سرزمین شده است. این بحث ها به گونه ای بوده که هریک از حکما و اندیشمندان آن دیار مطابق با دیدگاه خود به آن وارد شده و نظرات و دلایل خود را نسبت به آن موضع بیان داشته اند .یکی از این موضوعات چالش برانگیز مسئله نفس یا روح و سرنوشت آن می باشد که از دیر باز مورد توجه آنان قرار گرفته است.در این مقاله تلاش بر آن است تا مفهوم نفس راابتدا به شکل عام در ادبیات دینی آیین هندو و سپس به شکل خاص در کتاب مهابهاراتا مورد بررسی قرار دهیم و به این سوالات پاسخ دهیم که مفهوم و ماهیت نفس در مها بهاراتا چیست؟ و چه سرانجامی دارد؟به این منظور به روش تحلیلی به سیر مفهوم نفس در این کتاب می‌پردازیم. http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/34450