مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های اعتقادی کلامی 9899-1735 15 4 2025 12 29 A comparative analysis of Ayatollah Motahari's perspective and Allamah Tabatabaei's perspective on divine "judgment" and "destiny" (Qadha and Qadar) بررسی تطبیقی دیدگاه‌ استاد مطهری و دیدگاه علامه طباطبایی در قضا و قدر الاهی 51 71 fa حمید امامی‌فر استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه اراک، اراک، ایران محمد ابراهیمی راد استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه اراک، اراک، ایران 2025 8 14 <p>Divine "judgment" and "destiny" (Qadha and Qadar) is one of the most important topics in Islamic philosophy and theology. Ayatollah Motahari's point of view is different from Allamah Tabatabaei's point of view in the explanation of Qadha and Qadar. Ayatollah Motahari believes that Qadha and Qadar exists both in the material and non-material world. He also divides Qadha and Qadar into certain and non-certain and believes that definite Qadha and Qadar are assigned to the immaterial world and in the material world, Qadha and Qadar are non-definite. He believes that since immaterial beings are not affected by various causes and factors and more than one path is not possible for them, their Qadha is certain and unchangeable, but since material beings are affected by various material causes and factors, their Qadha is uncertain and changeable. Although Allamah Tabatabaei accepts Qadha in both immaterial and material worlds, he considers Qadar to be specific according to the appearance of the verses and narrations about Qadar, to the material world. Also, he considers Qadha to be certain both in the immaterial and material worlds, but Qadar is not certain in the material world. In this research, with the descriptive-analytical method, these two viewpoints are compared, explained, and examined, and Allamah Tabatabaei's viewpoint is accepted due to its conformity with the appearance of the verses of Quran and traditions.</p> <p>«قضا» و «قدر» الاهی یکی از مباحث مهم و مطرح در فلسفه و کلام اسلامی است. دیدگاه استاد مطهری با دیدگاه علامه طباطبایی در تبیین قضا و قدر الاهی متفاوت است. استاد مطهری قضا و قدر را در عالم مجردات و در عالم مادّه، جاری می&zwnj;داند و معتقد است در مجردات، قضا و قدر حتمی و غیر قابل تغییر است؛ ولی در موجودات مادی قضا و قدر غیر حتمی و قابل تغییر است. علامه طباطبایی قضا را در عالم مجردات و در عالم مادّه می&zwnj;پذیرد؛ ولی با توجه به ظاهر آیات و روایات وارد شده در باره قدر، قدر را مخصوص عالم ماده می&zwnj;داند. همچنین قضا را چه در مجردات و چه در مادیات، حتمی؛ ولی قدر را در عالم مادّه غیر حتمی می&zwnj;داند. در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، این دو دیدگاه، به&zwnj;صورت تطبیقی، تبیین و مورد بررسی قرار گرفته و دیدگاه علامه طباطبایی به دلیل مطابقت با ظاهر آیات و روایات پذیرفته شده و به اشکالات وارد شده بر دیدگاه ایشان، پاسخ داده&zwnj; شده است.</p>

http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/52673