مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های اعتقادی کلامی 9899-1735 16 1 2026 3 17 Examining the reflection of Imamia Shia religious principles in the books of Aziz Nasafi (case study: divine justice) بررسی بازتاب اصول اعتقادی شیعۀ امامیه در آثار عزیز نسفی (مطالعۀ موردی: عدل) 133 154 fa اسماعیل تاج بخش استاد، زبان و ادبیات فارسی، ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، علامه طباطبائی، تهران، ایران داود اسپرهم استاد، زبان و ادبیات فارسی، ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، علامه طباطبائی، تهران، ایران سید محمد حسینی استاد، زبان و ادبیات عرب، ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، علامه طباطبائی، تهران، ایران سجاد منیعی دانشجوی دکتری، زبان و ادبیات فارسی، ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، علامه طباطبائی، تهران، ایران 2025 7 1 <p>Aziz ibn Mohammad Nasafi is one of the most famous mystics of the seventh century. In his books, along with mystical issues, he has also discussed theological and philosophical issues and while expressing his opinions, he has mentioned the opinions of the people of reincarnation, Philosophers, the people of Sharia and the people of unity. Among the theological issues that have been subject to Nasafi's opinion are the debates about divine justice. Sometimes he only reflects the opinions of others and sometimes he wrote his own beliefs. The fundamental question of the upcoming research, which has carried out with the analytical-descriptive method, is that in the Discussions about divine justice, Nasafi is merely reflecting the Shia Imamia beliefs or he himself believed in them. Investigations show that Nasafi, not only reflected the teachings of the Imamia, but was also influenced by them and believed in them. He beliefs the best opinion about Predestination and discretion is "a matter between the two things" and In the face of God's destiny, he has criticized and rejected absolute determinism and he considered man to be free and capable and equipped with weapons of choice and to do everything from God which is intellectually and religiously ugly and contrary to justice, he has not accepted. Paying attention to such views of Aziz Nasafi is a decisive and obvious reason to prove the influence of Shia ideas in the mystical literature of the seventh century.</p> <p>عزیز بن محمد نسفی از نامدار¬ترین عارفان قرن هفتم هجری است. وی در آثارش همزمان با مسائل عرفانی، به مباحث کلامی و فلسفی نیز پرداخته و ضمن بیان نظرهای خویش از آراء اهل تناسخ، اهل حکمت، اهل شریعت و اهل وحدت سخن به میان آورده است. از جمله مسائل کلامی که مطمح نظر نسفی بوده، بحث¬های پیرامون عدل الهی است. او گاهی فقط بازتاب¬دهندۀ عقاید دیگران است و گاهی هم باورهای خود را نوشته است. پرسش بنیادین پژوهش پیش رو، که با روش تحلیلی- توصیفی به انجام رسیده، این است که در مباحث ذیل عدل الهی نسفی صرفاً انعکاس¬گر عقاید امامیه است یا خود نیز به آن¬ها باورمند بوده. بررسی¬ها نشان می¬دهد که نسفی در موضوع عدل الهی از میان فرقه¬های کلامی، نه¬تنها کلام امامیه را بازتاب داده که متأثر از آن¬ها و معتقد به آن¬ها نیز بوده است. او راجع¬به جبر و اختیار طریق مستقیم را «امر بین الامرین» خوانده، در رویارویی با قضا و قدر تقدیرگراییِ مطلق را نقد و رد کرده و انسان را مختار و توانمند و مجهّز به سلاح قَدَر دانسته و انجام هر کاری از خداوند را که عقلاً و شرعاً قبیح و با عدالت منافات داشته باشد، نپذیرفته است. توجه به چنین دیدگاه¬هایی از عزیز نسفی خود دلیلی قاطع و آشکار برای اثبات نفوذ اندیشه¬های شیعی در ادبیات عرفانی قرن هفتم است.</p>

http://kalam.saminatech.ir/en/Article/Download/53310