مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های اعتقادی کلامی 9899-1735 15 4 2025 12 29 A Comparative Study of the Concept of Revelation from the Perspective of Three Islamic Philosophers and Thinkers: Mulla Sadra, Allameh Tabataba’i, and Lahiji بررسی تطبیقی مفهوم وحی از منظر سه فیلسوف و متفکر اسلامی ملاصدرا، علامه طباطبایی و لاهیجی 7 26 fa عباس اسدآبادی دانشگاه آزاد اسلامی، بم 2025 6 6 <p>This article presents a comparative study of the concept of revelation from the perspectives of three prominent Islamic philosophers and thinkers: Mulla Sadra, Allameh Tabataba&rsquo;i, and Lahiji. Revelation, as a divine phenomenon and a process of transmitting divine knowledge to human beings, has always been a significant subject in Islamic philosophy. Mulla Sadra, within the framework of Peripatetic philosophy and his Transcendent Theosophy, explains the relationship between reason and revelation and its role in human perfection. Emphasizing the existence of a single transcendent truth, he introduces revelation as the manifestation of divine knowledge and as a means of guiding humanity. On the other hand, Allameh Tabataba&rsquo;i, through his interpretation and analysis of the Qur&rsquo;an, provides a deeper exploration of the dimensions of revelation and its role in shaping religious knowledge. He emphasizes that revelation is not only an epistemic source but also a pedagogical and guiding process that directs human beings toward perfection and salvation. Lahiji, from a philosophical and mystical perspective, highlights the inner and intuitive aspects of revelation, analyzing revelatory experiences and their impact on the human soul and psyche. He argues that revelation, as a divine reality, can contribute to spiritual elevation and to a deeper understanding of existence and truth. By comparing and analyzing the views of these three thinkers, the article seeks to examine the points of convergence and divergence in their understanding of revelation and its impact on human life, aiming to shed light on the diverse philosophical, theological, and mystical dimensions of revelation in Islamic thought.</p> <p>مقاله حاضر به بررسی تطبیقی مفهوم وحی از منظر سه فیلسوف و متفکر اسلامی، ملاصدرا، علامه طباطبایی و لاهیجی می&zwnj;پردازد. وحی به عنوان یک پدیده الهی و فرآیند انتقال معرفت الهی به انسان&zwnj;ها، همواره موضوعی مهم در فلسفه اسلامی بوده است. ملاصدرا با محوریت فلسفه مشاء و اندیشه&zwnj;های حکمت متعالیه، به تبیین رابطه بین عقل و وحی و نقش آن در کمال انسانی پرداخته است. او با تأکید بر وجود حقیقت واحد و متعالی، وحی را به عنوان تجلی علم الهی و وسیله&zwnj;ای برای هدایت بشر معرفی می&zwnj;کند. از سوی دیگر، علامه طباطبایی در تفسیر و تحلیل قرآن، به بررسی عمیق&zwnj;تر ابعاد وحی و نقش آن در شکل&zwnj;گیری معارف دینی می&zwnj;پردازد. او تأکید دارد که وحی، نه تنها یک منبع معرفتی، بلکه یک فرایند تربیتی و هدایت&zwnj;گر است که انسان&zwnj;ها را به سوی کمال و رستگاری رهنمون می&zwnj;سازد. لاهیجی نیز با نگاهی فلسفی و عرفانی به وحی، ضمن تأکید بر جنبه&zwnj;های باطنی و شهودی آن، به تحلیل تجربه&zwnj;های وحیانی و تأثیر آن بر روح و روان انسان می&zwnj;پردازد. او معتقد است که وحی، به عنوان یک واقعیت الهی، می&zwnj;تواند به ارتقاء روحانی انسان و درک عمیق&zwnj;تر از وجود و حقیقت کمک کند. این مقاله ضمن مقایسه و تحلیل دیدگاه&zwnj;های این سه متفکر، به بررسی نقاط اشتراک و افتراق آن&zwnj;ها در فهم وحی و تأثیر آن بر زندگی انسان می&zwnj;پردازد و سعی دارد تا ابعاد گوناگون فلسفی، کلامی و عرفانی وحی را در اندیشه اسلامی روشن کند.</p> http://kalam.saminatech.ir/fa/Article/Download/52671